Friendtalkative Podcast

EP1225 Book Talk หนังสือ Emotional Inheritance

หนังสือ Emotional Inheritance: A Therapist, Her Patients, and the Legacy of Trauma ของ Galit Atlas

- จิตใจและอารมณ์ของมนุษย์นั้น มีความซับซ้อนอย่างยิ่งแต่สิ่งหนึ่งที่ชัดเจน ก็คือเรามีความถ่ายทอดอารมณ์มาจากบรรพบุรุษ

- เคยสังเกตไหมว่า ถ้าเรามีอารมณ์ ความคิด และความรู้สึกแบบนี้ คนที่ให้กำเนิดเรามาเขาจะมีการตีความสิ่งเหล่านี้อย่างไร

- บาดแผลทางจิตใจนั้นเป็นสิ่งที่ยากจะลบเลือนไป แน่นอนมันไม่ได้ส่งต่อด้วยกรรมพันธุ์ แต่มันส่งต่อด้วยการกระทำของเราทุกคนรวมกัน

- ความทรงจำเป็นตัวทำร้ายเรามากที่สุด มันเหมือนจะดีที่เราจดจำเหตุการณ์ในอดีตได้ แต่ในความเป็นจริงถ้าเรารับมือเหตุการณ์ในอดีตแบบผิดวิธี ปัญหาจะเยอะมากขึ้น

- ทั้งนี้ ความกลัว ความโกรธ ความโลภ และความหลง ทุกอารมณ์มาบ่งชี้ไปยังจุดที่เรียกว่า ต้นกำเนิดของความรู้สึก แต่ละคนจะมีการรับรู้อารมณ์แตกต่างกัน ซึ่งเราต้องใช้พลังงานต่างกันด้วย

EP1224 Deep Conversation เมื่อผู้ชายพูดว่าไม่มีอะไรมันแปลว่ามีอะไรไหม

มีคนมาปรึกษาว่า คำว่าไม่มีอะไรของผู้ชาย แปลว่ามีใช่ไหมคะ เรื่องมีอยู่ว่า เราค้นโทรศัพท์ของแฟน แล้วเราไปเจอแช็ตหนึ่งเราไม่ได้กดเข้าไปอ่าน เราก็ไปถามแฟนเราก่อนว่า คนนี้คือใคร เขาก็รีบดึงโทรศัพท์ออกละบอกว่าไม่มีไร ดึงออกไปแล้วลบแช็ตเลย เขาบอกว่าน้องที่บ้านสั่งข้าวกับเขาเฉย ๆ เขาบอกว่าไม่มีอะไร แบบนี้มันแปลก ๆ ไหมคะ

- บางทีคำว่าไม่มีอะไรก็อาจจะไม่มีอะไรจริง ๆ แต่การที่ไม่มีอะไรในกอไผ่จริง ๆ ก็ต้องวางตัวให้สมกับสิ่งนั้นด้วย

- มีผู้คนมากมายคิดกันเอาเองว่า ถ้าเราพูดว่าไม่มีอะไรก็จึงจะไม่มีอะไร แต่เราสามารถรับรู้สีหน้า ท่าทางได้มากกว่าคำพูดมากมาย

- ยิ่งเรามีอาการน่าสงสัยก็หมายความว่า มันต้องมีบางสิ่ง อันนี้คือความรู้สึกแรกที่เราสัมผัส แต่ยังไงแล้วเราก็ต้องดูว่าแฟนเราเป็นคนอย่างไร

- บางคนก็ไม่มีอะไรจริง ๆ แต่ก็ดูเหมือนว่ามีอะไร เพราะว่าบางคนก็ขี้กลัวมาก และก็อาจจะมีความขี้ตกใจร่วมด้วย ให้สังเกตสถานการณ์เป็นหลัก

- สัญญาณที่ย้ำเตือนในจิตใจเรานั่นแหละ เป็นสิ่งที่จะเป็นตัวชี้วัดได้ดีที่สุด ทุกคนจะมีลางสังหรณ์ซึ่งเราค่อย ๆ เกลาตรงนี้ มันจะช่วยให้เรามีญาณหยั่งรู้ได้

EP1223 Special Formula การเสียเวลาไปหาทางลัดรวมไปถึงโกงกระบวนการสร้างจะไม่ช่วยอะไรเลย

ข้อความโพสต์จาก James Clear ได้เขียนข้อความไว้ว่า "ถ้าคุณใช้เวลาไปทั้งหมดเพื่อตามหาทางลัด หรือว่าพยายามที่จะโกงกระบวนการสร้างสิ่งต่าง ๆ มันจะสูญเสียเวลาไปโดยเปล่าประโยชน์ ทว่า การทำงานหนัก บากบั่น จะช่วยให้สิ่งที่เราหมุดหมายสำเร็จลุล่วงไปได้นานแล้ว"

- ทางลัด หรือว่าการโกงกระบวนการสร้างไม่มีอยู่จริง เราแค่ต้องยอมรับสิ่งที่เป็นไปในตอนนี้ว่า เดินต่อไปทางปกติจะดีที่สุด

- การมุมานะบากบั่นไปในทางที่ดูธรรมดาที่สุด อาจจะพบเจอทางออกที่ยอดเยี่ยมที่สุดก็ได้ ไม่จำเป็นต้องเร่งเวลามัน

- หลายคนชอบหาทางลัดกันมาก เพราะคิดว่าเพียงไม่กี่วัน ไม่กี่เดือน หรือไม่กี่ปีเราจะพบเจอความสำเร็จ และความสุขอันยั่งยืน

- ซึ่งความเป็นจริงไม่ได้สอดคล้องกับความคาดหวังเสมอไป เพราะความจริงจะต้องมีเวลาที่ต้องเสริมสร้างสักระยะหนึ่ง ไม่ใช่จะไปแทรกแซงสิ่งใด

- ทั้งนี้ ปัญหาของผู้คนส่วนใหญ่ คือไม่รู้จักธรรมชาติตามความเป็นจริง เรามีข้อมูลความรู้มากมายแต่หารู้เรื่องตัวเราเองไม่ ศึกษาธรรมชาติแล้วจะรู้จักตัวเอง

EP1222 Book Talk หนังสือ SUPPLY AND DEMAND TRADING

หนังสือ SUPPLY AND DEMAND TRADING: How To Master The Trading Zones ของ Frank Miller

- ให้ลองสังเกตคำว่าอุปสงค์และอุปทาน ซึ่งทั้งสองสิ่งนี้ล้วนแต่บ่งชี้ไปยังจุดเดียวกันว่าราคาหุ้นจะขึ้นหรือลง

- การประยุกต์ใช้ในทุกสินทรัพย์ เช่น ตราสารหนี้ ตราสารทุน และโภคภัณฑ์ต่าง ๆ เพื่อให้เราขยายขอบเขตความสามารถไปได้ไกลขึ้น

- ฝึกฝนทักษะการตัดสินใจให้เฉียบคมมากยิ่งขึ้น เช่น แนวรับ แนวต้าน เส้นค่าเฉลี่ย หรือมูลค่าการซื้อขายในวัน ๆ นั้นทั้งตลาด

- ในช่วงจังหวะหนึ่งตลาดขาขึ้นจะมีแนวโน้มจะเป็นขาขึ้นมากกว่าปกติ แสดงว่าช่วงนั้นอุปสงค์ในฝั่งซื้อสูงมาก ฝั่งขายหรืออุปทานจะลดน้อยอย่างเห็นได้ชัด

- ทั้งนี้ การเทรดจึงเป็นแค่แง่มุมหนึ่ง เราลองปรับแบบแผนและกลยุทธ์ให้เข้ากับตัวเราเองมากที่สุด มันเหมือนอาชีพหนึ่งที่มีสาขาย่อยให้เราเลือกเดินอีกมาก

EP1221 Deep Conversation แม่ไม่เคยควบคุมรายจ่ายของตัวเองเลยเราควรบอกแม่ยังไงดี

มีคนมาปรึกษาว่า สวัสดีค่ะ ตอนนี้มีเรื่องมาปรึกษาค่ะ คือเราเป็นคนที่หาเงินดูแลครอบครัวประมาณ 80% ส่วนอีก 20% พี่ชายจะส่งเงินให้แม่เดือนละ 1,500 บาท แล้วแม่ก็ไม่มีรายได้จากไหน ก็มีแค่เบี้ยสูงวัย เงินบำนาญ และเงินที่ลูกให้บ้าง พี่ชายยังคงให้เดือนละครั้ง ส่วนเราให้รายวัน 500, 1000 และ 800 บ้างจะขึ้นอยู่กับรายได้ของเราว่าเยอะหรือน้อย โดยอาชีพปัจจุบันที่เราทำคือขายของออนไลน์ และรับดูดวง ปัญหาของเราคือ เราให้เงินแม่ทีไรก็หมดทุกที พอให้วันนั้นก็หมดวันนั้นเลย แถมแม่ก็ยังชอบไปตลาดทุกวัน ซื้อของทุกวัน แล้วก็ยังชอบดูรายการในทีวี ซื้อหม้อหุงข้าว กระทะ และเครื่องออกกำลังกาย พอซื้อมาแล้วก็ไม่ได้ใช้งาน วางไว้ที่บ้านแบบนั้น เราก็ไม่อยากจะเข้าไปยุ่งวุ่นวายกับเขา แต่มันเยอะไปสำหรับเรามาก บางทีเราหาเงินไม่ทัน แม่ก็ไปหยิบยืมเงินคนอื่น และเป็นหนี้เขาไปอีก เราก็ต้องเร่งหาเงินเพื่อให้แม่เอาไปใช้หนี้เขา จนตอนนี้เราไม่ไหวแล้ว เราเลยพูดกับแม่ไปว่า เงินที่ให้ไปไม่ได้ให้ใช้หมดภายในวันเดียวนะ และอย่าพยายามเป็นหนี้ มันไม่ดี เราก็บอกเหตุผลไป แม่ก็รับฟังบ้าง แล้วก็ทำหน้าเครียด พอสักพักก็กลับไปทำพฤติกรรมเดิมอีก พูดเท่าไรก็ไม่ยอมทำตาม ณ ตอนนี้เราก็เลยเปลี่ยนวิธีเก็บเงินเป็นเงินก้อนแทน เอาไว้สำรองค่ะ เราบอกแม่ไปว่า หนูอยากเก็บเงิน แม่ก็ตอบกลับมาว่า เก็บไปทำไม เอามาใช้สิ รายจ่ายมีทุกวัน แต่เราก็คิดว่าในหนึ่งวันเราใช้เงินไม่ถึง 200 บาท ก็กลัวคิดว่าจะไม่มีเงินดูแลครอบครัว ล่าสุดไปหาหมามาเลี้ยง เพิ่มอีก 2 ตัว เราก็บ่นว่า มันเป็นภาระ มีแค่ 2 ตัวก็ดีอยู่แล้ว แต่ตอนนี้ก็ปาไป 4 ตัวแล้วค่ะ เราควรพูดยังไงกับแม่ดีคะ แม่ก็บอกว่าของแพง เราก็โอเคเข้าใจ แต่แม่ใช้เงินแบบไม่กลัวว่ามันจะหมดเลย อย่างเมื่อเช้าแม่จะไปตลาด เราบอกแม่ว่าเงินหมดแล้วนะ แม่ก็นิ่งไป เราก็เลยบอกว่า ยังไม่หมดหรอกล้อเล่น เลยกดเงินให้เขาไป 400 บาท แล้วก็ยังใช้หมดเลยทันที เราควรทำยังไงดีคะ หนักอกหนักใจจริง ๆ นี่ยังไม่รวมซื้อของเผื่อคนอื่น หรือซื้อเยอะ ๆ จะได้ราคาที่ถูกลง แล้วเอามาขายต่อให้คนอื่น กำไรก็เล็ก ๆ น้อย ๆ สรุปไม่มีใครซื้อต่อสักคน เราก็พูดไปว่า ไม่ต้องไปซื้อของเผื่อเขา ไม่ต้องคิดแทนเขา หมดคำพูดแล้วจริง ๆ ค่ะ

- การเลี้ยงดูพ่อแม่เป็นการตอบแทนพระคุณที่ท่านได้เลี้ยงดูเรามา แต่แน่นอนว่าต้องดูเงินในกระเป๋าเราเสมอ

- ทุกคนมีจุดประสงค์เดียวกันในการใช้ชีวิต ก็คือไม่อยากครุ่นคิดเรื่องเงิน แค่อยากใช้เงินทำไมมันต้องเป็นปัญหาเยอะด้วย

- วินัย ทำแบบแผนชัดเจน และห้ามใจอ่อน นี่คือวิธีฝึกฝนให้แม่ รวมไปถึงคนอื่นที่เราเลี้ยงดูอยู่ในกรอบที่ควรจะเป็น

- เมื่อเราสามารถขอเงินเท่าไรก็ได้ เราก็จะขอต่อไปเรื่อย ๆ แน่นอนว่าคนที่มีเงินจริงกับคนที่ไม่มีเงินจริง ๆ ต่างกันมาก

- นิสัยทางการเงินก็บ่งชี้อะไรได้หลายอย่าง บางทีเรื่องส่วนตัวของเราไม่ต้องไปปรึกษาแม่ก็ได้ เพราะแม่ไม่ได้มีความรู้ทางการเงินมากเท่าที่ควร

EP1220 Special Formula 8 สิ่งที่เราต้องช่างมันก่อนเราตายไป

ข้อความโพสต์จาก Mark Manson ได้เขียนข้อความไว้ว่า "8 สิ่งที่เราต้องช่างมันก่อนเราจากโลกนี้ไป 1. ความคาดหวัง ที่มีต่อตัวเราเองและผู้อื่น 2. การถกเถียงกันของห้องแช็ตที่ไม่ได้เป็นประโยชน์ต่อชีวิต 3. ปมปัญหาชีวิต 4. ความกลัวต่อความล้มเหลว 5. ความผิดพลาดต่อความสัมพันธ์ 6. ไม่ได้มีรูปร่างเหมือนดังเทพประทานพร 7. ไม่พอใจในตัวเองด้วยเหตุผลที่ไม่ดี และ 8. การพยายามให้ผู้คนรอบข้างมีความสุขตลอดเวลา"

- เมื่อเรากำหนดแล้วว่าสิ่งใดบ้างที่ ยิ่งครุ่นคิดยิ่งเสียเวลา เราจึงจำเป็นจะต้องช่างมันไปบ้าง

- การปล่อยวางเป็นคำพูดง่าย ๆ ที่เราได้ยินกันตั้งแต่เด็ก ๆ แต่เราไม่สามารถตระหนักได้อย่างแท้จริง

- บางทีเราก็จมอยู่กับห้องแช็ตที่ไม่ได้มีผลประโยชน์ต่อชีวิตเราขนาดนั้น แต่ยังไงก็อย่าลืมที่จะมองทุกสิ่งอย่างที่มันเป็น

- อย่าลืมว่าปัญหาชีวิตที่ใหญ่มาก ๆ ก็คือบาดแผลทางจิตใจ และปมปัญหาชีวิต ทั้งสองสิ่งนี้คือสิ่งเดียวกัน เพราะมันหล่อหลอมเป็นตัวเรา

- แล้วสิ่งที่สำคัญกว่าทุกสิ่งบนโลกใบนี้ คือ เราทำให้ใครมีความสุขไม่ได้ โดยการที่เราลืมสร้างความสุขให้ตัวของเราเองก่อน แล้วหลังจากนั้นเราจะรู้วิธีการสร้างอย่างถูกต้อง

EP1219 Book Talk หนังสือ Getting to Zero

หนังสือ Getting to Zero: How to Work Through Conflict in Your High-Stakes Relationships ของ Jayson Gaddis

- ยิ่งใกล้กลับเหมือนยิ่งไกล คนใกล้ก็เปรียบเสมือนลิ้นกับฟัน มักจะกระทบกระทั่งกันเป็นเรื่องธรรมดา

- คำว่าศูนย์ ไม่ใช่หมายถึงการกลับไปเริ่มต้นใหม่ แต่เป็นการกลับไปเป็นวงกลมวงเดียวกัน หลอมรวมความสัมพันธ์เข้าด้วยกัน

- การทะเลาะกันเป็นเรื่องที่ดี ถ้าเกิดว่ามันมีคุณสมบัติที่เราอยากจะทำให้ความสัมพันธ์ในระยะยาวดีขึ้นเท่านั้น ซึ่งจะต้องดูปัจจัยร่วมประกอบเสมอ

- ความขัดแย้งเล็ก ๆ มักจะนำไปซึ่งความขัดแย้งใหญ่ ๆ ด้วย เพราะว่าเราจะเก็บความรู้สึกเอาไว้ในกล่องอารมณ์ก่อน แต่ก็ไม่ใช่ว่าเราจะทำแบบนี้ด้วยกันทุกคน

- ความสัมพันธ์เป็นเรื่องซับซ้อน เพียงแต่ว่ามันก็ยังพอที่จะเรียนรู้ที่จะเข้าใจได้บ้าง ฝึกฝนที่จะเอาใจเขามาใส่ใจเรา ลองสวมรองเท้าเดียวกับคนที่เรารักบ้าง

EP1218 Deep Conversation แฟนอายุมากกว่าแถมทำงานฟรีแลนซ์แต่ไม่มีเวลาให้เราเลย

มีคนมาปรึกษาว่า ขอความเห็นหน่อยค่ะว่า จะปรับหรือเลิกกันดี มีเรื่องหนักใจอยู่ตอนนี้ เราอายุ 28 ปี เป็นเจ้าของธุรกิจ แฟนอายุ 32 ปี ทำงานฟรีแลนซ์ คบกัน 6 เดือน ที่บ้านรับรู้ทั้งคู่ ไปมาหาสู่กันตลอดวันที่แฟนหยุดงาน เขาก็จะมาช่วยงานบ้านนิดหน่อย วันที่เราหยุดงาน ก็จะไปบ้านแฟนช่วยแฟนทำงาน หรือบางทีเลิกงานตอนเย็นจะไปหาแฟนแล้วนอนด้วยกัน ออกไปทำงานตอนเช้า เวลาคบหากันนิสัยแฟนเป็นคน เงียบ ๆ ไม่กระตือรือร้น เลยต้องสั่งให้ทำอะไรตลอด ใช้เวลานานกว่าจะเข้าใจสิ่งหนึ่ง และชอบทำอะไรง่าย ๆ ไม่หนัก แฟนสนับสนุน ค่าอาหารและค่าเดินทางเวลาไปเที่ยวกัน ที่เหลือไม่ได้เสนอจะช่วยอะไร ช่วยทำงานบ้านบ้าง เพราะเราสั่ง ส่วนเราจะช่วยงานแฟน เช่น จัดของ งานบ้านทุกอย่าง ช่วยคิดทุกอย่างเท่าที่จะช่วยแบ่งเบาได้ นิสัยเราขยัน อดทน และพยายามช่วยเหลือทุกทางเพื่อให้แฟนเหนื่อยน้อยลง เรามีปัญหา 2 อย่างก็คือ 1. แฟนมาหาเราน้อยมาก อ้างว่าไม่มีเวลาทั้งที่เป็นฟรีแลนซ์ สามารถจัดตารางงานได้ แต่วันหยุดก็บอกว่าเหนื่อยจากงานลุกไม่ไหว ให้เราไปหาหน่อย เราก็รู้สึกเหนื่อยกับการไปหาแฟนมากกว่า ตลอด 6 เดือนมานี้ ซึ่งบางวันเราต้องปิดร้านไปช่วยงานโดยไม่ได้ค่าตอบแทน 2. อึดอัดที่เวลาแฟนอยู่บ้านเรา แล้วเขาไม่ทำอะไรเลย อย่างการช่วยงาน ไม่เสนอตัวเองต้องให้เราบอกตลอด บอกไปก็ต้องใช้เวลาสักพักถึงจะลุกทั้งที่เป็นงานเร่งด่วน ไม่รู้ว่าเราคิดมากไปไหม ขอคำแนะนำว่าควรคุยกันยังไง ปรับแก้ หรือว่าควรเลิกกันเลยดีคะ

- ให้สังเกตว่าชีวิตมันเป็นประมาณนี้คือ คนที่ทำงานหนักก็จะทำงานหนักอยู่อย่างนั้น เพราะเราเป็นคนเห็นปัญหาไวกว่าชาวบ้านชาวช่องเขา

- แล้วคนที่ไม่ยอมทำอะไรเลย ขี้เกียจบ้าง ไม่ขยันบ้าง เขาเหล่านั้นก็จะไม่ค่อยทำอะไรเป็นปกติอยู่แล้ว มันจะสะท้อนไปยังแง่มุมอีกหลายสิ่งของชีวิตทุกคน

- โลกนี้อาจจะดูไม่ยุติธรรมสักเท่าไร ที่ให้คนทำก็มีหน้าที่ทำต่อไป ส่วนคนที่มีเวลามากมาย กลับไม่ยอมขวนขวายทำสิ่งใดให้มันดีขึ้นเลย ให้เราน้อมรับเพื่อเข้าใจก่อนเลย

- ถ้าเรายังรักใครสักคน แน่นอนว่าเราจะมีพลังแห่งรักที่จะขับเคลื่อนให้ไปหากันได้ตลอด แต่ถ้าเกิดว่าเราไม่ได้รักกันมากพอ หรือว่ามันมีบางสิ่งบางอย่างที่เราสัมผัสว่ามันไม่ใช่ความรักทุกอย่างจะชินชากันไป

- ทั้งนี้ อายุไม่ได้เป็นตัวแปรหลัก รวมไปถึงอาชีพการงานก็ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการขยันหมั่นเพียร ทุกสิ่งอยู่ที่นิสัยพื้นฐานของคนแต่ละคนที่ไม่เหมือนกัน ให้ฝึกที่จะเข้าใจกันดีกว่า ถ้าไม่ได้ให้การเลิกเป็นทางสุดท้าย

EP1217 Special Formula ทำความเข้าใจเรื่องคนที่ทำจริงกับคนที่มีความสุขจริงนั้นเป็นอย่างไร

ข้อความโพสต์จาก Ryan Holiday ได้เขียนข้อความไว้ว่า "ลองเข้าใจสิ่งนี้ดู คือ คนส่วนใหญ่ทำงานที่สำคัญโดยที่ไม่ต้องการให้ใครรับรู้มาก่อนเลย พวกเขาต้องการสิ่งนั้น และผู้คนมากมายมีความสุขโดยไม่จำเป็นต้องให้ใครรู้ว่า เขามีความสุขมากน้อยเพียงใด เพียงเพราะเขาไม่ได้คิดถึงผู้ใดเลย"

- ผู้คนมากมายคิดว่าการทำอะไรต้องป่าวประกาศให้มากที่สุดเท่าที่ทำได้ แต่ในความเป็นจริงหาเป็นเช่นนั้นไม่

- หากเราปรารถนาต่อความสำเร็จจริง ๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องงาน การเงิน หรือว่าความสุขของชีวิต เราจะต้องหาจุดบ่มเพาะให้กับตัวเอง

- ยิ่งเราคาดหวังได้รับการยอมรับจากผู้คนรอบข้าง เช่น ต้องการเสียงคำเชยชม หรือเสียงเยินยอใด ๆ มากเท่าไร ชีวิตของเขาเหล่านั้นก็จะขาดความสุขมากเท่านั้น

- คนที่มีสติอยู่เนือง ๆ ในการดำเนินชีวิตจะรับรู้ว่า เราไม่ควรไปรอคอยให้ใครมานั่งบอกให้เราต้องทำสิ่งใด เราจะรู้โดยจิตสำนึกของเราเองว่าเราต้องทำสิ่งใด

- ทั้งนี้ มีคนอยู่สองประเภทหลัก ๆ ที่เราจะพบเจอกันอยู่ทั้งชีวิตนั่นคือ คนที่ไม่คิดจะทำอะไรตั้งแต่แรก แต่ให้ทุกคนมาผลักดัน กับคนที่คิดแล้วทำเลย โดยไม่สนใจว่าใครจะมองเราอย่างไร

EP1216 Book Talk หนังสือ Nice To Meet Me ค้นพบสิ่งมีค่าที่ชื่อว่าตัวเอง

หนังสือ Nice To Meet Me ค้นพบสิ่งมีค่าที่ชื่อว่าตัวเอง ของ รสสุคนธ์ กองเกตุ (ครูเงาะ)

- เมื่อนักพูด โค้ช และครูที่มีความสามารถทางด้านการรู้จักตัวเอง แถมมีความเข้าใจธรรมะอย่างถ่องแท้มารวมกัน

- การรู้จักตัวเองคือสิ่งใด แล้วมันมีความหมายขนาดนั้นเลยเหรอ ขนาดเราเกิดมาอยู่กับตัวเองแล้วทำไมเราถึงต้องทำความรู้จักตัวเองอีกทีหนึ่งด้วย

- จำนวนบทตอนที่เยอะสุดก็คือ อดีต รองลงมาคือ ปัจจุบัน และน้อยสุดคืออนาคต บางทีอนาคตมันอาจจะขึ้นอยู่กับปมในอดีตและการอยู่กับปัจจุบันขณะก็เป็นได้

- เมื่อมีคนมาตัดสินเราว่า เราเป็นคนแบบนี้ ให้เราสอบทานตัวเองก่อนเพื่อให้เราได้มุมมองว่า ตัวเราเองจริง ๆ นั้นเป็นอย่างไร บางทีเราก็ทำอย่างสิ่งที่คนอื่นตัดสินได้เหมือนกัน

- การสร้างตัวตน ไม่ว่าจะเป็นความพึงพอใจในตัวเอง ความมั่นใจในตัวเอง หรือหนักไปจนถึงขั้นการหลงตัวเอง และการจมอยู่กับตัวเอง ไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้นเรียนรู้จักคำนิยามให้ได้ก็พอ